برهان الدين محقق ترمدى
86
معارف ( مجموعه مواعظ و كلمات سيد برهان الدين محقق ترمدى ) ( فارسى )
گويد : « ديگر چكنم » گويد : « قدم درنه ، قدم در نهاد تا آنجا كه پاى او در زمين است هم بندگيست زيرا بفعل خود مىرود و بقوّت خود و چون دريا او را برداشت او محو شد و فعل او محو شد و قدرت او محو شد چه معنى محو شد يعنى گشتن او بعد ازين به خود نيست بفعل خود و بقوّت خود نيست اين تحقيق لا حول و لا قوّة الّا باللّه [ است ] الحول از حالى بحالى گشتن و تحويل كردن ، از فانى هست شدن به باقى و از گفتن اين كلمهء 212 توحيد استغفار كن زيرا تا اكنون به خود مىگفتى اكنون منت در گفت مىآورم » و گويند : 213 « قوله فاعلم يعنى بمير از حيوة جهل ظلمانى زنده شو به حيات علم نورانى » . علم نور است 214 و دلهاى علما همچو قنديلهاست افروخته و نشان آن علم كه الهى باشد ترسگارى باشد و تواضع باشد اوّل در علم باز شود بوك بعد از آن كه شكر آن بگويد در توحيد باز شود زيرا اوّل فاعلم گفت آنگه لا إله الّا اللّه علم را بر توحيد مقدّم داشت توحيد آنست كه صد كس در دريا افتادهاند دريا ايشان را مىگرداند و بر موج مىآورد و فرومىآورد و چپ مىبرد و راست مىبرد و وقتى گرد مىگرداند اين حركات صد كس يك چيز مىكند و آن واحدست و چون بيرون بودند هر يكى را گردانندهء جدا بود صد گردنده را صد گرداننده بود امّا در دريا اگر موافقت كنند همه بسوى راست روند آن موافقت از ايشان نيست از توحيدست و اگر مخالفت كنند هم از ايشان نيست شرح اين درازست ان شاء اللّه خداى [ 1 ]
--> ( 1 ) - اصل : خدايى